Bydgoskie Czwartki Edukacyjne – „Nauczyciel w szkole: od programu do relacji”

16 kwietnia 2026 roku w auli Miejskiego Ośrodka Edukacji Nauczycieli w Bydgoszczy odbyło się kolejne spotkanie w ramach cyklu Bydgoskich Czwartków Edukacyjnych. Tym razem tematem przewodnim była rola nauczyciela w budowaniu relacji w środowisku szkolnym, ujęta w haśle: „Nauczyciel w szkole: od programu do relacji”.

Spotkanie poprowadzili prof. Roman Leppert oraz Michał Laskowski – dyrektor MOEN w Bydgoszczy. Do udziału w dyskusji zaproszono ekspertki: dr Małgorzatę Karwasz z Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz Annę Nakielską-Kowalską – doradczynię metodyczną języka polskiego dla szkół ponadpodstawowych.

Wprowadzenie do tematu stanowiło punkt wyjścia do szerokiej, otwartej dyskusji z uczestnikami spotkania – nauczycielami, dyrektorami, rodzicami oraz wszystkimi osobami zainteresowanymi współczesną edukacją. W trakcie rozmów wielokrotnie podkreślano, że choć realizacja podstawy programowej jest istotnym elementem pracy szkoły, to właśnie relacje stanowią fundament skutecznego uczenia się i rozwoju uczniów. Jedno z kluczowych stwierdzeń, które wybrzmiało podczas spotkania, brzmiało: „Program jest ważny, ale to relacje budują edukację”.

Dr Małgorzata Karwasz zwróciła uwagę na złożoność kultury szkoły, określając ją jako przestrzeń przenikania się różnych subkultur – nie tylko w relacjach nauczyciel–uczeń, ale również w obrębie grona pedagogicznego. Podkreśliła, że szkoła jest miejscem spotkania wielu perspektyw, doświadczeń i oczekiwań, dlatego tak istotne jest świadome budowanie i pielęgnowanie relacji na wszystkich poziomach. Zaznaczyła również, że jakość relacji między nauczycielami ma bezpośredni wpływ na relacje z uczniami.

Istotnym elementem dyskusji było także odniesienie do teorii „czterech uszu” Friedemanna Schulza von Thuna. Uczestnicy zostali zachęceni do refleksji nad sposobem odbierania komunikatów oraz nad tym, jak różne interpretacje wypowiedzi mogą wpływać na jakość relacji w środowisku szkolnym. Podkreślono, że świadome formułowanie komunikatów oraz uważność na odbiorcę są kluczowe w codziennej pracy nauczyciela.

W trakcie spotkania wybrzmiał również głos uczestników, którzy zwrócili uwagę na wyzwania współczesności – szybkie tempo życia oraz trudności w budowaniu i utrzymywaniu relacji. Tym bardziej podkreślano potrzebę tworzenia w szkołach przestrzeni do otwartej rozmowy, dzielenia się trudnościami oraz wzajemnego wsparcia.

Anna Nakielska-Kowalska, odnosząc się do własnych doświadczeń zawodowych, wskazała, że budowanie relacji z uczniami rozpoczyna się od autorefleksji nauczyciela oraz poszukiwania nowych, inspirujących form pracy dydaktycznej. Zwróciła uwagę, że edukacja jest procesem wymagającym zaangażowania, celu i relacji. Dla niej jednym z narzędzi wspierających ich budowanie jest literatura. Podkreśliła również znaczenie różnorodnych inicjatyw edukacyjnych – projektów, spotkań autorskich czy wydarzeń kulturalnych – które pozwalają uczniom rozwijać własne zainteresowania i poszerzać sieć relacji.

Podsumowaniem spotkania były rekomendacje wypracowane wspólnie przez uczestników dyskusji, skierowane do nauczycieli i dyrektorów szkół:

• poszukuj nowych rozwiązań i inspiracji w pracy dydaktycznej,
• przygotowuj uczniów do życia, nie tylko do egzaminów,
• dbaj o własny rozwój i nieustannie się ucz,
• pamiętaj o różnorodności sposobów komunikacji („cztery uszy”),
• wspieraj rozwój każdego ucznia, w miarę dostępnych możliwości,
• wykorzystuj nauczany przedmiot jako narzędzie budowania relacji,
• wychodź z edukacją poza mury szkoły,
• nie obawiaj się prosić o pomoc,
• zwracaj uwagę na język komunikacji i buduj atmosferę życzliwości.

Bydgoskie Czwartki Edukacyjne po raz kolejny stały się przestrzenią wartościowego dialogu, wymiany doświadczeń oraz wspólnego poszukiwania odpowiedzi na najważniejsze pytania współczesnej edukacji.

Cykl wydarzeń jest wspólną inicjatywą Miejskiego Ośrodka Edukacji Nauczycieli w Bydgoszczy, Wydziału Pedagogiki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz Miasta Bydgoszcz.

Przed nami jeszcze jedno spotkanie w ramach tegorocznej edycji:
„Rodzic w szkole: partner, nie gość”, które odbędzie się 11 czerwca 2026 roku o godz. 17:00 na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (ul. Chodkiewicza 30).